Mahkeme Ara Kararı ile Hükmedilen Nafaka Alacağına İlişkin Takip Nasıl Başlatılır?
Aile mahkemeleri tarafından verilen ara kararlar ile hükmedilen tedbir nafakaları, nihai bir mahkeme ilamı niteliğinde olmadığından bu kararlara dayanılarak ilamlı icra takibi başlatılamaz.
Ara kararda hükmedilen nafaka alacağı için başvurulması gereken yol, ilamsız icra takibi (genel haciz yolu) olup uygulamada Örnek No: 7 ödeme emri ile başlatılmaktadır.
Faiz Başlangıcı
Tedbir nafakasına ilişkin takipte, dava tarihi ile ara karar tarihi arasındaki dönem için faiz talep edilmesi mümkün değildir.
Tedbir nafakasında faiz, karar tarihinden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle takip talebinde faiz başlangıç tarihi doğru şekilde belirtilmelidir.
Takip Talebinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
İlamsız takip başlatılırken:
- İşlemiş nafaka alacakları
- İşleyecek (aylık devam eden) nafakalar
ayrı ayrı ve açık şekilde talep edilmelidir.
Nafaka Borcunun Ödenmemesi ve Tazyik Hapsi
Nafaka borcunun ödenmemesi halinde, İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca tazyik hapsi talep edilebilir.
Ancak burada önemli ayrımlar bulunmaktadır:
1- Tazyik hapsi yalnızca işleyecek nafakalar için mümkündür.
Birikmiş (geçmiş dönem) nafaka alacakları bakımından tazyik hapsi uygulanamaz.
2- Ödeme emrinde tazyik ihtarı bulunmalıdır.
Tazyik hapsi talep edilebilmesi için ödeme emrinde bu hususun açıkça yazılı olması gerekir.
3- Ödeme emri bizzat borçluya tebliğ edilmelidir.
Tazyik hapsi içeren ödeme emri yalnızca borçlunun vekiline tebliğ edilmiş, ancak borçluya şahsen tebliğ edilmemişse tazyik hapsi uygulanamaz.
Bu durum, ceza hukukunun temel prensiplerinden olan cezaların şahsiliği ilkesi gereğidir. Kişiye doğrudan bildirilmemiş bir yükümlülüğün ihlali nedeniyle özgürlüğü bağlayıcı yaptırım uygulanamaz.
Bu nedenle uygulamada, tazyik hapsi ihtarı içeren ödeme emirlerinin hem borçluya hem de varsa vekiline ayrı ayrı tebliğe çıkarılması önem arz etmektedir.
Tazyik hapsi süresi en fazla 3 aya kadar olabilir ve icra ceza mahkemesinde şikayet yoluyla talep edilir.
İştirak Nafakasında Takip Yetkisi
Mahkeme tarafından müşterek çocuk lehine iştirak nafakasına hükmedilmişse:
- Takibi başlatacak alacaklı, çocuğun velayetini elinde bulunduran ebeveyndir.
- Çocuğun ayrıca alacaklı sıfatıyla gösterilmesine gerek yoktur.
Çocuk sonradan ergin olmuş olsa dahi, birikmiş iştirak nafakalarının takibini doğrudan kendisi başlatamaz. Bu alacakları talep etme yetkisi, velayeti elinde bulunduran ebeveyne aittir.
Nafaka Artırım Kararlarında Takip Usulü
Nafaka hükmü devam ederken mahkemece nafaka miktarının artırılmasına karar verilmişse, yeni bir icra takibi başlatılmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu durumda:
- Artırılan kısım için ek takip talebinde bulunulabilir.
- Ek talep öncesinde dosya hesabı yaptırılması önemlidir.
- Artırılmış miktar üzerinden haciz müzekkereleri güncellenmelidir.
Sonuç
Ara karar ile hükmedilen nafaka alacaklarında doğru takip yolunun seçilmesi, faiz başlangıcının doğru belirlenmesi, ödeme emrinin usulüne uygun tebliği ve tazyik hapsine ilişkin şartların eksiksiz yerine getirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Nafaka alacaklarına ilişkin icra süreçlerinde yapılacak usul hataları, alacağın tahsilini geciktirebileceği gibi yaptırım uygulanmasını da engelleyebilir. Bu nedenle sürecin hukuki teknik detaylara uygun şekilde yürütülmesi gerekmektedir.
111 Views
