- İNFAZ HUKUKU NEDİR- ADLİ PARA CEZASI İNFAZI NASILDIR?
İnfaz hukuku ceza mahkemesinin vermiş olduğu kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının usul ve yöntemlerini belirleyen hukuk dalıdır.
Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı ve kamu davasının düşme kararları infaz hukuku hesaplamasında dikkate alınmaz.
Kasten işlenen suçlarda 1 yıl veya daha az ceza alınması halinde taksirle işlenen suçlarda ise alınan ceza miktarına bakılmaksızın hükmedilen ceza adli para ceza çevrilmesi mümkündür.
Adli Para Cezasının İnfazı= Mahkemece hükmolunan bir miktar paranın devlet hazinesine ödenmesi hususunu ifade etmektedir.
Kesinleşmiş bir adli para cezası alan hükümlüye ödeme emri tebligatı çıkartılır. Bu tebligatın içinde adli para cezasını nereye nasıl ödemesi gerektiği belirtilir. Eğer hükümlü kendisine gönderilen APC ödeme emrini 30 gün içerisinde yerine getirmezse kendisine kamuya yararlı bir işte çalışma evrakı gönderilir. Bu evrakı tebliğ alan hükümlü 10 günlük yasal süre içerisinde kamuya yararlı bir yerde çalışma başvurusu yapmalıdır. Eğer yapmadığı takdirde hükümlü hakkında açık ceza infaz kurumuna alınması için yakalama emri düzenlenir.
Adli para cezasında yerine getirmesi gereken bu iki yükümlülüğü yerine getirmeyen hükümlü, açık ceza infaz kurumunda aldığı adli para cezasının gün karşılığı kadar yatması gerekmektedir. Adli para cezası ödemeyen hükümlü asla kapalı ceza infaz kurumunda cezası çektirilemez.
Adli para cezası almış olan yükümlü yerine getirmesi gereken yükümlülükleri yerine getirmeyip açık ceza infaz kurumuna alınmışsa adli para cezası ödendiği anda açık ceza infaz kurumundan çıkartılabilmektedir. Örneğin 400 gün adli para cezası alan bir hükümlü adli para cezasını ödemez ve kamuya yararlı bir işte çalışma başvurularını yapmaz ve açık ceza infaz kurumuna alınırsa, alındıktan 30 gün sonra adli para cezasını ödeyecek olursa 370 gün karşılığını ödeyip açık ceza infaz kurumundan tahliye olabilmektedir.
Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta ise 5275 Sayılı Kanun’un 106/4. maddesidir. Bu Maddde şu şekildedir: “çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez” mezkur kanun hükmü gereğince çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası hem kamuya yararlı işte çalıştırma hem de hapis cezasına çevrilemez.
Ayrıca belirtmek gerekir ki adli para cezası hesaplanırken sanık hakkında hükmedilen adli para cezasının alt veya üst sınırı belli değilse alt sınırı en az 5 gün, en fazla 730 gün kabul edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.
Adli para cezası, hapis cezasına çevrildiği durumlarda hapis cezasının üst sınırı ne kadar olmalıdır.?
Bir mahkeme ilamına istinaden bir hükümlü en fazla 3 yıl süreyle açık ceza infaz kurumunda kalabilir. Örneğin hükümlü 2500 gün adli para cezası almış olduğunda ödeme yapmaz ve kamuya yararlı bir işte çalışmazsa en fazla 3 yıl açık ceza infaz kurumunda kalır. 2500 günün tamamı açık ceza infaz kurumunda çektirilemez.
2- Adli Para Cezası ile İdari Para Cezası Arasındaki Fark Nedir?
Adli para cezası, yalnızca mahkemeler tarafından bir suçun yaptırımı olarak hükmedilebilen bir ceza türüdür. Buna karşılık, mahkemeler dışındaki devlet kurumları tarafından verilen para cezaları idari para cezası niteliğindedir.
Temel Farklar
- Adli para cezası, bir suçun karşılığıdır.
- İdari para cezası, kabahat veya idari ihlal karşılığı uygulanır.
- Adli para cezası ödenmezse, belirli şartlar altında hapis cezasına çevrilebilir.
- İdari para cezası ödenmediğinde ise hapis cezasına çevrilemez.
Ödeme Yeri
Adli para cezası, suçtan zarar gören kişiye değil;
sanıktan tahsil edilerek devlet hazinesine ödenir.
3- Adli Para Cezası Ertelenir mi?
Cezanın Ertelenmei kurumu, sadece hapis cezaları için uygulanabilir. Adli para cezasının ertelenmesi, kanuni engel nedeniyle mümkün değildir. TCK’ da ancak hapis cezalarının ertelenebileceği düzenlendiğinden adli para cezaları hakkında erteleme kararı verilemez (TCK md.51). Kişinin mahkum olduğu hapis cezası seçenek yaptırım olarak adli para cezasına çevrilse bile ertelenemez.
4- Adli Para Cezası ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, yargılanan kişi hakkında verilen mahkumiyet kararının hiçbir sonuç doğurmamasıdır. Kişi 5 yıl süreyle denetime tabi tutulur, denetim süresi içerisinde herhangi bir suç işlenmezse hakkındaki mahkumiyet kararı ortadan kalkar. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması bu yönüyle diğer tüm ceza türlerinden avantajlı bir durum sağlar.
En önemli nokta Hapis cezasından çevrilen adli para cezaları hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilememektedir.
Adli para cezaları hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için iki ihtimal vardır. bunlardan ilki doğrudan adli para cezası yaptırımının uygulanması halidir. Bu durumda mahkumiyet hükmü verilen sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmektedir. ikinci hal ise Adli para cezası veya hapis cezası seçimlik olarak öngörülmüşse bu durum da da hükümlü hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmektedir.
5- ADLİ PARA CEZASI İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI
A) Adli Para Cezasının Ödenmemesi ve İnfazı
28/06/2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 81. maddesi ile 5275 sayılı Kanun’un 106/3. maddesindeki “Hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adli para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilerek, hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir. Günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir. Hükümlünün hakkında hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymaması hâlinde, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.” şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, hükümde infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi durumunda hapse çevrileceğinin ihtarına karar verilmesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 3.Ceza Dairesi – Karar : 2017/6703).
B) Adli Para Cezasının Arttırılması veya İndirilmesi Gün Üzerinden Yapılır
5237 Sayılı TCK.nun 61/8. maddesi hükmü karşısında, adli para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik arttırma ve indirimlerin gün üzerinden yapılması ve sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması sonucu cezanın belirlenmesi gerektiği halde gün olarak 5 gün adli para cezasının hemen paraya çevrilerek, 168. maddesi gereğince indirimin bu miktar üzerinden yapılması ve yapılan indirim yanlış yapılarak fazla ceza tayini hukuka aykırıdır (Yargıtay 8. Ceza Dairesi – Karar: 2017/364).
Adli para cezası hesaplanırken, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimlerin gün üzerinden yapılmasından sonra, belirlenen sonuç gün ile TCK’nın 52/2 nci maddesine göre kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle adli para cezasının bulunması gerekirken yazılı şekilde doğrudan uygulama yapılarak TCK’nın 61/8 inci maddesine aykırı davranılması nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir (Yargıtay 5. Ceza Dairesi – Karar: 2012/10168).
C) Hapis Cezasının Adli Para Cezasına veya Seçenek Yaptırıma Çevrilmesi Zorunluluğu
Suça sürüklenen çocuğun suç tarihi itibari ile hapis cezasına mahkumiyetinin bulunmadığı cihetle, 5237 Sayılı Kanun’un 50/3. maddesinde yer alan “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.” şeklindeki düzenleme gereğince, çocuk hakkında hükmedilen 1 yıldan az kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesinde isabet görülmediğinden anılan kararın bozulması gerekmiştir (Yargıtay 13. Ceza Dairesi – Karar: 2017/4027).
Sanıklardan T’nin adli sicil kaydında hapis cezasının bulunmaması, M. hakkındaki cezaların ise adli para cezasından ibaret olması karşısında, sanıklar hakkında neticeten verilen 25 gün hapis cezasının TCK’nın 50/3. maddesi uyarınca seçenek yaptırıma çevrilmesi zorunluluğuna uyulmaması hukuka aykırı olup hükmün bozulması gerekmiştir (Yargıtay 19. Ceza Dairesi – Karar: 2017/29).
D) Adli Para Cezasının Ertelenmesi Mümkün Değildir.
Sanık hakkında hapis cezası ve adli para cezası tayin olunması karşısında, ertelemeye ilişikin paragrafın sonuna “verilen cezanın 5237 Sayılı TCK’nun 51/1. maddesi uyarınca ertelenmesine” yazılması suretiyle adli para cezasının da ertelendiği kanaati oluşturulması nedeniyle hükmün bozulması gerekmiştir (Yargıtay 7. Ceza Dairesi – Karar: 2016/11019).
Adli para cezalarının ertelenmesi mümkün olmamasına karşın, suça sürüklenen çocuk hakkında hapis cezasından çevrilen adli para cezasının ertelenmesine karar verilmesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 22. Ceza Dairesi – Karar:2016/1165).
Kanun maddesi gereği yalnızca hapis cezalarının ertelenmesi mümkün olup, hapis cezasından çevrilen veya doğrudan hükmolunan adli para cezalarının ertelenmesine imkân bulunmamaktadır (Yargıtay 4. Ceza Dairesi – Karar:2016/955).
62 Views
